Ze Luis

Jose Luis Mendes Andrade yaklaşık bir aydır Fenerbahçe’nin gündeminde. Geçen sene Galatasaray’a bu transfer döneminin ortasına yakın Beşiktaş’a daha sonra da Fenerbahçe’ye yazılan Ze Luis, hem Portekiz hem de Yeşil Burun Adaları pasaportuna sahip. Vedat Muriqi’n ayrılmasından sonra forvet arayışları doğrultusunda Samatta’yı kadrosuna katan Fenerbahçe’nin bir forvet aradığı da medyada konuşuluyor.

Portekiz’in çeşitli takımlarında forma giyen Ze Luis, 15/16 sezonunda Rusya’nın Spartak Moskova takımına transfer oldu. Daha sonra, geçtiğimiz transfer sezonunda Porto’ya transfer olan Ze Luis, 19/20 sezonuna çok iyi bir giriş yapmasına rağmen performansını ileri taşıyamamasıyla birlikte yavaş yavaş gözden düştü. Bununla beraber sezonun ikinci yarısında sakatlıklarla boğuşan Ze Luis, 20/21 sezonunda henüz kadroya giremedi.

Muhtemelen Sergio Conceiçao hocanın planında bulunmaması hem de geçen seneki performansıyla göz dolduran Taremi’nin transferi ile Ze Luis bu sene yolcu gibi duruyor. 184 cm 85 kg ağırlığında sol ayaklı, 1991 doğumlu 29 yaşındaki oyuncu, geçen sezonu toplamda 10 gol 2 asistle tamamladı. Kısaca şunu da aktarayım, Portekiz medyasında, Porto ile Fenerbahçe’nin anlaştığına dair haberler var fakat ikna edilmesi gereken kişinin Ze Luis olduğu söyleniyor. Şimdi Ze Luis’i hem gözlemlerimle hem de özel veri aracımız sayesinde anlatmaya çalışacağım.

Burada Ze Luis’in kendi mevkisinde oynayan oyunculara kıyasla neleri üst düzeyde yaptığını söyleyebilir. Örneğin hava topları mücadelelerinde kazanma verisinde, isabetli şut çekmekte, gole çevirme yüzdelerinde gayet başarılı bir oyuncu. Mesela burada isabetli orta yüzdesi de yüksek fakat çok az sıklıkta orta deneyen bir oyuncu, bu veri kafamızı karıştırmasın.

Üstteki görsel Ze Luis’in ait olduğu kümeyi göstermekte. Aşağıdaki görsel ise Ze Luis’in ait olduğu Paco Alcacer tipi santrfor listesi mevcut.

Yukarıdaki görselde ise Ze Luis’in bu oyuncu listesine kıyasla neleri daha iyi yaptığını gösteriyor. Mesela başaralı top sürme, hava topu mücadelesi kazanma yüzdesi ve isabetli şut yüzdesi verilerinde Ze Luis bu grubun kat kat önünde. Bunları FA Four Corner modelinde detaylıca değerlendireceğiz ama öncesinde transfer ve milli takım geçmişine ve gol, asist istatistiklerine bakalım.

Transfer geçmişi

SezonNeredenNereyeTransfer Tipi
09/10BatuqueGil VicenteBedelsiz
11/12Gil VicenteBraga1M € Transfer
11/12BragaGil VicenteKiralık
13/14BragaVideotonKiralık
15/16BragaSpartak Moskova6,50 M € Transfer
19/20Spartak MoskovaPorto10,75 M Transfer

Oyuncu performansı

KulüpMaçGolAsist
Spartak Moskova1093523
Gil Vicente4821
Braga61196
Porto31102
Videoton29105

Milli Takım performansı

TakımMaçGol
Yeşi Burun Adaları164

Oynadığı pozisyon

Ze Luis santfor mevkisi dışında herhangi bir mevkide daha önce oynamadı. Fenerbahçe’ye transfer olduğu takdirde santrfor mevkisi dışında bir pozisyonda oynayacağını düşünmüyorum. Hatta zaman zaman Samatta’yla beraber oynayabileceği bir kurgu, bence fena olmazdı. Buna yazının diğer bölümlerinde değineceğim fakat baklava düzenli bir 4-4-2 dizilimi ileride Samatta ve Ze Luis çok iyi işler yapabilir. Tabii ki hem bu ikilinin hem de merkezdeki oyuncuların yedeği yok fakat bunlardan bağımsız, sadece bir düşünce olarak aktarmaya çalışacağım. Şimdi FA Four Corner modeli ve özel veri aracımız FASt ile Ze Luis’i anlatmaya çalışacağım.

Fiziksel özellikler

184 cm 85 kilogram ağırlığındaki Ze Luis fiziksel görüntü açısında oldukça fit bir oyuncu. Zayıf diyebileceğimiz bir fiziksel özelliği olmayan oyuncunun fiziksel özellikleri gayet iyi. Fiziksel gücü gayet yerinde bir oyuncu Ze Luis. Hava topu mücadelelerinde kazanma yüzdesi yeni transfer Samatta’nın neredeyse iki katı başarılı. Bu başarı Ze Luis’in sıçrama kabiliyetinden kaynaklanıyor. Özellikle statik haldeyken yükselme kabiliyeti muazzam. Hareketli haldeyken sıçrama kabiliyeti de oldukça iyi. Özellikle duran toplarda Ze Luis’in hava hakimiyeti, Fenerbahçe’nin üretemediği anlarda, tıpkı Hatayspor maçı gibi, oldukça işe yarayacaktır.

Ze Luis oldukça hızlı bir oyuncu. Geniş alanlar bulduğunda hızıyla fark yaratabilecek bir oyuncu Ze Luis. Fenerbahçe’ye karşı oynanacak oyunu da düşündüğümüzde dar alanda kullanabileceği çevikliğiyle Ze Luis’in fark yaratabileceğini düşünüyorum. Top tekniğiyle yanında çok ani yön değiştirebilmesi, bunu da dengesini koruyarak yapabilmesi oyuncuyu tahmin edilemez kılıyor. Kısaca Ze Luis’in hem hızı hem de çevikliği gayet iyi seviyede.

Bir başka konu Ze Luis’in dayanıklılığı. Maç başlarında Porto’nun ön alandaki baskısında önemli bir yeri var Ze Luis’in. Özellikle rakibin oyun kuran orta sahasına top aldırmama görevini üstleniyor Ze Luis. Fakat zaman geçtikçe bunu devam ettirme konusunda sıkıntıları var. Ayrıca bu dayanıklılığın zayıf oluşu bence bitiriciliğini de etkiliyor.

Ze Luis genel olarak fiziksel özellikleri gayet iyi seviyede kısacası. Burada insanların aklına gelen soru oyuncunun sakatlık geçmişi. Sürekli tekrarlayan bir problemi olmasa da 14/15 sezonundan farklı farklı sakatlık sorunları yaşamış oyuncu. Fakat performansını etkileyecek ya da oyununu etkileyecek bir sakatlık yaşamadığı da bir gerçek.

Teknik özellikler

Ze Luis’in fiziksel özellikleri gibi teknik özellikleri de oldukça iyi seviyede. Kısaca maç içinde neler yapar neler yapmaz bunlardan bahsedip devamında daha detaya ineceğim. Genellikle yüzü kaleye dönük oynamayı tercih eden birisi Ze Luis, sırtı dönükken vücudunu topla rakibin arasına koymakta çok başarılı değil. Markaj altında rakibinden kurtulup, boş alanlarda sırtı dönük aldığı topları tek paslarla arkadaşlarına iletiyor ya da kaleye yüzünü dönmeye çalışıyor. Porto’daki partneri Marega’ya alan açmak ve top almak için orta sahaya kadar gelmeyi tercih ediyor. Half space dediğimiz koridorlara boş koşular yapmayı seven Ze Luis, çalım atabilen, ara pas atabilen, verkaçı çok iyi yapan iyi bir bitirici.

Ze Luis ratinge göre geçen sezon Porto’nun en iyi ikinci oyuncu olmuş, tüm Liga Nos içerisinde de en tepelerde olduğunu grafiğe bakarak söyleyebiliriz.

Fenerbahçe’nin şu an kadrosunda Samatta dışında net bir golcüsü yok. Ze Luis’in bitiricilik anlamında Samatta’nın önünde olduğunu düşünüyorum. Gole çevirme yüzdesinde Ze Luis’in %88’lik bir başarı yüzdesi bulunurken Samatta’da bu oran %66. Tabii ki burada iki oyuncunun oynadığı ligin ve kaleci performanslarının etkisi vardır. Ze Luis sıçrama kabiliyetinden bahsetmiştim. Geçen sene Liga Nos’ta yılın golüne imza atan Ze Luis, eksantrik vuruşlar deneyen sürpriz şutlar çıkarabilen bir oyuncu aynı zamanda. Porto’da 4-4-2 diziliminde rol alan Ze Luis, özellikle Marega gibi hareketli bir oyuncuyla oldukça uyumluydu. Yanında direk skor yapabilecek savunma arkası koşular yapabilecek bir oyuncu olması Ze Luis’i daha verimli hale getiriyor bence. Tek forvet oynaması halinde arkasında Mert Hakan oynarsa veriminin artacağını düşünüyorum.

Ayaklarına oldukça hakim bir oyuncu Ze Luis, istediği yere istediği pasları gönderebiliyor. Hem oyun zekası hem de teknik özellikleri tek harekette savunmayı devreden çıkarabiliyor. Burada zayıf diyebileceğim şey, bunları çok sık deniyor olması, bazen basit bir hareketi ya da pası tercih etmesi gerekirken denediği şeylerle takımı bazen hızlı hücumdan bazen de golden edebiliyor.

Ze Luis’in bir diğer artısı da gol çeşitliliği. Kafa vuruşları ile uzaktan etkili şutları ile ve plase vuruşlarıyla rakip için büyük bir tehdit. %93’lük isabetli şut yüzdesi de bu tehdidi daha tehlikeli kılıyor.

Üstteki grafikte de görüldüğü gibi beş ayrı veride Samatta ile Ze Luis’i kıyasladım. Çok daha fazla verinin kıyaslandığı görsel zaten yukarıda fakat burada en önemlilerini kendimce almaya çalıştım. Gole çevirme yüzdesi burada asıl farkı yaratan unsur bence. Oyuna katkı noktasında ikisinin de ufak tefek farkları var ama Fenerbahçe’nin asıl eksiği bulduğunu atan bir santrfor. Bu noktada Ze Luis çok saf bir golcü değil fakat Samatta’ya kıyasla hem veriler ışığında hem de gözlem açısından daha önde buluyorum bitiriciklerini kıyasladığımızda.

Maç başına 0.78’lik xA verisi, 0.67’lik kilit pas verisi oyuncunun takımı çok iyi beslediğini kanıtlar nitelikte.

Toparlamak gerekirse ortalama üstü bitiriciliği, üst düzey top tekniği, çalım yeteneği, oyun görüşü, pas yeteneği ile Ze Luis’in Fenerbahçe’ye teknik açıdan yararlı olacağını düşünüyorum

Mental özellikler

Ze Luis’i fiziksel ve teknik yönden değerlendirmeye çalıştım ve bu iki yönde de başarılı olduğunu düşünüyorum. Fakat mental açıdan Ze Luis’i teknik ve fizikselde olduğu seviyede görmüyorum. İlk önce artı yönlerden başlamak istiyorum. Muazzam bir oyun görüşü ve bilgisi olduğunu düşünüyorum Ze Luis’in. Oyunu okuyabilen, çevre kontrolü üst seviyede bir oyuncu. Top kendisine gelmeden ne yapacağını bilen birisi Ze Luis. Aynı zamanda Ze Luis iyi bir takım oyuncusu. Zaman zaman topla oynamayı sevse de bencil olmayan, arkadaşlarıyla saha içinde uyumlu gözüken birisi Ze Luis.

Hanesine eksi olarak yazabileceğimiz ilk özellik agresif bir oyuncu oluşu. Top kaybettikten sonra özellikle yapmaması gereken bir şey yaptığı zaman kontrolsüzce rakip takım oyuncusuna faul yapıyor. Nba takip edenler için “Jokic faulü” örneği Ze Luis ile birebir uyuyor.

Boş kaldığı zamanlarda istediği topları alamadığı zaman o hücumdan kendisini çoğu zaman soyutluyor. Maç içindeki bu kopukluklar Ze Luis’in konsantrasyon noktasında eksik olduğunu işaret ediyor. Devamlılığının bu noktada iyi olmadığını düşünüyorum hem maç içinde hem de sezon genelinde. Çok iyi başladığı sezonda duraksama dönemine girmesi bundan kaynaklı.

Hem fiziksel özelliklerde değindiğim dayanıklılık noktası hem de oyuncunun çalışkan bir görüntü vermemesi oyununu doksan dakikaya yaymasını engelliyor bence. Hücumda daha çok alabileceği paslara yönlenmesi, savunma arkasına yaptığı koşuları çabuk kesmesi bence hanesinde eksi bir puan.

Toparlamak gerekirse Ze Luis’in geçen sezona çok iyi başlamasındaki en büyük neden ona güvenilmesiydi. İlk on birden düşüşü sonrasında bir türlü düzenli olarak formayı alamaması kesinlikle kendisiyle alakalıydı. Marega ile uyumu, Soares Marega ikilisinden çok daha iyi olmasına rağmen Ze Luis çok tercih edilmedi bu noktada. Geldiği takdirde oyuncuya net bir rol biçilirse ve kötü oynadığında arkasında durulursa iyi bir performans verebilir. Yine de konsantrasyon ve devamlılık açısında Ze Luis’le alakalı şüphelerim var.

Sosyal özellikler

Ze Luis’in Instagram hesabında futbol ve ailesi dışında neredeyse hiçbir paylaşımı yok. Saha içindeki sosyal yönlerine gelirsek, arkadaşlarıyla olan uyumu, gol sevinçlerindeki yakınlığı, el hareketleri ve saha içindeki iletişimi ile arkadaşlarını yönlendirmesi Ze Luis’in pozitif özellikleri diyebilirim.

https://tvi24.iol.pt/fc-porto/14-04-2020/ze-luis-na-fase-menos-boa-nunca-viramos-a-cara-a-luta

Üstteki linkte karantina sürecine bakış açısını anlatan Ze Luis, takım oyunun, Porto gibi bir takımın parçası olmaktan mutluluk duyduğunun, mücadele etmenin altını çiziyor.

https://www.abola.pt/nnh/2020-09-29/fc-porto-sad-pede-mais-por-ze-luis/862247

https://www.noticiasaominuto.com/desporto/1592720/fenerbahce-nao-desiste-de-ze-luis-mas-ja-estuda-alternativa

Üstteki linkler Portekiz medyasının Ze Luis-Fenerbahçe ile ilgili yaptığı haberlerden ikisi. Daha birçok böyle haber var ama genel olarak söylenilen üç yıldan iki milyon euro ücret, 500 bin kiralama ücretini, 6 milyon € ile 8 milyon € arasında değişen zorunlu satın alma opsiyonu karşılığında Ze Luis’in Fenerbahçe’ye gideceği söyleniyor. Haftalardır konuşulmasının sebebinin ise Porto’nun forvette fazla alternatifi olmaması. İlk hafta Braga’da kadroya alınmayan Luis, bu hafta Boavista maçında yedeklerde bekledi. Soares, Aboubakar ve Silva’nın ayrılması ile santrfor mevkisinde Marega ve Taremi dışında alternatif bulunmaması sebebiyle bu hafta kadroda yer aldığı söylenilen Luis, Famalicao’dan Toni Martinez geldiği takdirde takımdan ayrılabilir.

Kısaca sosyal yönlerden yeterli olduğunu düşündüğüm Ze Luis burada sıkıntı yaşamayacaktır, tıpkı Rusya’ya uyum sağladığı gibi buraya da uyum sağlayacaktır.

Genel değerlendirme

Fiziksel ve teknik açıdan oldukça üst seviyede olan Ze Luis, hem Samatta ile birlikte oynayabilecek meziyetlere sahip hem de Samatta’yla forma rekabetine girebilecek bir oyuncu. Burada şunu da ekleyeyim Samatta ile Ze Luis’in benzerlik oranı veri aracımızda %74 çıktı. Buradan anlaşılan Erol Bulut’un kafasındaki oyun planında Samatta tarzı, Ze Luis tarzı bir santrfor var. Oyun içindeki devamlı kalamaması, bazen konsantrasyon kaybı yaşaması Fenerbahçe için eksi olsa da fiziksel özellikleriyle, özellikle de teknik özellikleriyle ligimizde fark yaratacak bir oyuncu olur. Samatta ile, düşünülmese de Garry Rodrigues ile uyum yakalayabileceğini düşündüğüm Ze Luis Fenerbahçe’ye gelirse çok şey katar diye düşünüyorum

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *